Sürdürülebilir büyümenin itici gücü olan Ar-Ge faaliyetlerini üretimin odağına koyan Cengiz Holding, bu husustaki çalışmalarını hızlandırdı. Şirketin 1,2 milyar dolarlık yatırımla, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin en büyük özel dal yatırımı olarak hayata geçirdiği Eti Bakır Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisi, Ufuk Avrupa’nın (Horizon Europe) “Rekabetçi ve Sürdürülebilir bir Avrupa Batarya Paha Zinciri” başlıklı davetinden fon almaya hak kazanan konsorsiyumdaki 19 milletlerarası kuruluştan biri oldu. 7 milyon Euro’luk “STREAMS: Sustainable Technologies for Reducing Europe’s Battery Raw Materials Dependance (Avrupa’nın Pil Hammaddelerine Bağımlılığını Azaltacak Sürdürülebilir Teknolojiler) projesinde kobalt, nikel, mangan ve lityum bileşikleriyle pilin ana bileşenlerinden olan katot etkin materyalini üretecek olan Eti Bakır’ın 1,05 milyon Euro’luk bütçesinin 600 bin Euro’luk kısmı, bu program tarafından karşılanacak.
Eti Bakır Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisi Genel Müdürü Emre Kayışoğlu, Ufuk Avrupa projesindeki bu muvaffakiyetle Türkiye’nin, 21’inci yüzyılın en kıymetli bahislerinden olan bataryanın sürdürülebilir üretimi ve geri dönüşümünde değerli bir rol üstlendiğini söyledi. Bakır üretiminde, artık eser olarak ortaya çıkan piritten kobalt üretme kabiliyetine sahip, dünyadaki tek tesise sahip olduklarının altını çizen Kayışoğlu, “Son devirde bilhassa elektrikli araç kullanımının artışıyla bu araçların içindeki bataryaların üretimi ve geri dönüşümü konusu, tüm dünyanın en kıymetli gündemlerinden biri haline geldi. Bu kapsamda Avrupa Birliği’nden ‘İklim Geçişine Yönelik Dallar Ortası Çözümler’ maksadını destekleyecek halde ‘Rekabetçi ve Sürdürülebilir Bir Avrupa Batarya Bedeller Zinciri’ başlıklı bir davet yapıldı. Fonlanmaya karar verilen projede ortalarında Avusturya, Avustralya, Norveç, ABD, Ukrayna, Finlandiya, İspanya, İngiltere, Belçika ve Polonya’nın da bulunduğu 13 ülkeden 19 şirket ve milletlerarası kuruluşun bulunduğu konsorsiyumdaki tek Türk şirket olmaktan büyük memnunluk duyuyoruz. Türkiye’nin en kıymetli bilimsel araştırma kurumlarından biri olan TÜBİTAK RUTE’yle tıpkı projede olmak da bizim için ayrıyeten gurur kaynağı” dedi.
Katot faal gereci maliyetin yüzde 51’ini oluşturuyor
Projede birincil, ikincil kaynaklar ile pil atıklarından sürdürülebilir ve etraf dostu teknolojilerle pil bileşenlerinin sentezleneceğini anlatan Kayışoğlu, şöyle devam etti: “Bu projeyle, yüksek güç yoğunluğuna sahip lityum-nikel-manganez-kobalt-oksit (NMC) tipi lityum-iyon bataryaların geliştirilmesi hedefleniyor. Projede pilin ana bileşenlerinden olan katot faal materyali için gerekli olan kobalt, nikel, mangan ve lityum bileşiklerinin elde edilmesini biz sağlayacağız. Katot etkin materyali, pilin ağırlıkça yaklaşık %31’ine sahipken maliyetin ise %51’ini oluşturuyor.”
Avrupa’daki yaygınlaşan projelerin ‘sürdürülebilir’ özelliğine dikkat çeken Kayışoğlu, Cengiz Holding’in tüm küme şirketlerinin ‘sıfır atık’ şuuruyla bu çalışmaları yıllardır sürdürdüğünü söz etti. Ufuk Avrupa projesiyle mevcut kobalt karbonat üretim prosesini ileri saflaştırma formülleriyle uygunlaştırılarak batarya kalitesinde kobalt sülfat heptahidrat geliştireceklerini belirten Kayışoğlu, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Mevcut hammaddemiz olan pirit konsantresi içinde eser ölçüde bulunan nikel ve mangan üzere pahalı metalleri de geri kazanarak, batarya kalitesinde nikel sülfat hekzahidrat ve mangan sülfat monohidrat bileşikleri halinde yeni eserler sentezleyeceğiz. Öte yandan kardeş şirketimiz olan Eti Alüminyum’un Seydişehir fabrikasında işlenen boksit madeninin artık eserinde eser ölçüde bulunan lityumu da geri kazanarak Mazıdağı’nda ileri saflaştırma teknikleri ile yeniden batarya kalitesinde lityum karbonat ve lityum hidroksit sentezini gerçekleştireceğiz. 3 yıl sürecek projeyle evvel ülkemizin sonra da dünyanın sürdürülebilir iktisadına katkı sağlayacağımız için büyük memnunluk duyuyoruz.”