• YARIM ALTIN
    8.280,00
    % -2,81
  • AMERIKAN DOLARI
    32,4048
    % 0,14
  • € EURO
    34,5540
    % 0,35
  • £ POUND
    40,4639
    % 0,42
  • ¥ YUAN
    4,4767
    % 0,15
  • РУБ RUBLE
    0,3465
    % 0,05
  • BITCOIN/TL
    2135616,354
    % 2,53
  • BIST 100
    9.749,85
    % -0,66

“Taliban’ın bayan siyaseti, Afgan ekonomisindeki düşüşü hızlandırır”

“Taliban’ın bayan siyaseti, Afgan ekonomisindeki düşüşü hızlandırır”

Emre ERGÜL

Uluslararası kamuoyuna verdikleri tüm kelamlara karşın şeriatçı Taliban, toplum idaresinde sınıfta kaldı: Halka açık infazlar, kısasa kısas cezalandırmalar, “eğlence mekanları” diyerek lunaparkların dahi kapanması…

Ancak Taliban idaresi bu süreçte aldığı her kararla bayanı toplumdan dışladı. Bayan çalışanların işlerine son verildi, okullara gitmeleri yasaklandı, yetmedi, ülkedeki yabancı misyonlarda misyonlu yabancı asıllı bayanların dahi işgücüne son verildi.

Dünyaca ünlü kuruluşlar, ikinci yıldönümü nedeniyle gerisi gerisine raporlarını yayınlamaya başladı. Birinci bildiri, Afganistan’daki cinsiyet ayrımını “insanlık suçu” olarak gören Birleşmiş Milletler’den geldi: “Afgan kızlarının eğitimden, Afgan bayanların da çalışmaktan yoksun bırakılması cinsiyet ayrımcılığıdır. Bu ‘insanlık suçu’ olarak kabul edilmeli ve sorumlular Memleketler arası Ceza Mahkemesi’nde yargılanmalı.” İkinci rapor, Dünya Bankası’ndan geldi.

“15 Ağustos 2021 siyasi krizi, ekonomik inanç krizine dönüştü” diye başlayan iktisat raporu şöyle devam ediyor: “2021’de gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) yüzde 20,7 oranında küçülürken iş kayıpları ve ekonomik mahrumluk yaygınlığını sürdürdü. Yardım kısmen devam ederken (bütçe dışı ve 2020’deki 9 milyar ABD dolarına kıyasla yaklaşık 3,5 milyar ABD doları olan daha küçük ölçekli), 2022’nin ortalarında Afgan iktisadının kırılgan bir düşük düzeyli istikrar etrafında yerleşmekte olduğuna dair işaretler ortaya çıktı.”

“Manşet enflasyon, Temmuz 2022’deki yıllık (yıllık) tepeden yüzde 18.3’ten Şubat 2023’te yüzde 3.5’e gerilerken, fiyat düzeyi yüksek olmaya devam ediyor. Sert geçen kışlar, tarım, inşaat ve ilgili faaliyetlerin azalmasına neden oldu. Sonuç olarak, vasıflı ve vasıfsız personel istihdamı kış aylarında azaldı ve bu durum, iş ve iş fırsatlarının kaybı göz önüne alındığında, Afgan ailelerin geçim kaynaklarını sürdürme konusunda karşı karşıya kalmaya devam ettikleri değerli baskılara işaret ediyor.”

“Afganistan’a Ocak-Şubat 2023’te toplam 440 milyon ABD doları sevk edildi (2022’de kümülatif 1.85 milyar ABD dolarına karşılık, aylık yaklaşık 154 milyon ABD doları).” “Resmi olmayan gümrük datalarına nazaran, ülkenin 2022’deki mal ithalatı (6.3 milyar ABD doları), 2019-21 devrindeki eğilimlerle büyük ölçüde uyumlu kaldı. Bu sayıya tıpkı insani yardım ithalatı dahil değildir.

2023’ün birinci iki ayında ithalat, 2022’ye kıyasla yüzde 40 büyümeyi yansıtarak 1.16 milyar ABD doları olarak gerçekleşti. Emsal halde, ihracat da 2022’de ortalama 0.8 milyar ABD dolarına kıyasla 1.9 milyar ABD doları ile değerli bir sayı oldu.” “Bazı kıymetli zorluklar devam ediyor. Mali sistem daralmış durumda; Afganistan’a giren ve çıkan ticaret ve başka ödemeler büyük ölçüde gayri resmi kanallar aracılığıyla gerçekleştiriliyor.

Ayrıca, düşük talep, özel bölümün toparlanması için kritik bir kısıtlama olmaya devam ediyor. Yoksulluk esasen 2019- 2020’de yüzde 47 ile yüksekti. Son datalar, 2022 ortasına kadar Afgan hanelerinin üçte ikisinin besin ve öteki temel besin dışı hususları karşılayamayacağını gösteriyor.” Son rapor da United States Institute of Peace’den (USIP) geldi.

USIP raportörü William Byrd, “Taliban, kimi yanlış adımlara karşın Afgan iktisadını yönetmede beklenenden daha güzel bir iş çıkardı” diye başladığı raporunda evvel Taliban’ın iktisat siyasetini övdü: “İstikrarlı döviz kuru, düşük enflasyon, tesirli gelir tahsilatı ve artan ihracatın da gösterdiği üzere, Taliban’ın makroekonomik idaresi beklenenden daha güzel oldu.”

USIP: Ülke GSYİH’si yüzde 20 düştü

United States Institute of Peace (USIP), raporunda Taliban’ı uyardı: “Afgan iktisadı, birden fazla Afgan’ı fakir, aç ve insani yardıma muhtaç bırakan düşük düzeyli bir istikrara yakalanmış görünüyor. Ağustos 2021 sonrasındaki birinci aylarda ekonomik hür düşüş vardı.

Dahası, yeni karşıt rüzgarlar, daha fazla düşüş tehdidinde bulunuyor.” “Afyon yasağı, azalan yardım lar ve bayanlara yönelik rejim hareketleri yoksulluğu şiddetlendirecek, açlığı kötüleştirecek ve dışa göçü artıracaktır. Kaçakçılık ve rüşvete yönelik baskıların olduğu gümrüklerde yolsuzluğun boyutu azaldı. Ağustos 2021’den sonra birden fazla yardımın durdurulması, yolsuzluğa açık olan büyük ölçüde parayı ortadan kaldırdı.

Buna bağlı olarak, nakit ihracatına karşı katı kuralların uygulanması ile yaygın sermaye kaçışını kıstırdılar.” “Afganistan’ın GSYİH’sini ölçmek güç, fakat Ağustos 2021’in akabinde yüzde 20 düştüğü ve aslında çok yoksul olan bir ülkede açlığı ve yoksulluğu daha da artırdığı iddia ediliyor. En son olarak, 2023’ün birinci beş ayında ithalatta yüzde 36’lık artış olmak üzere, birtakım mütevazı ekonomik canlanma işaretleri görüldü.”

Kaynak: Dunya.com

Adana escort Ankara escort izmir escort aliağa escort balçova escort bayındır escort bayraklı escort bergama escort beydağ escort bornova escort buca escort çeşme escort çiğli escort dikili escort foça escort gaziemir escort güzelbahçe escort karabağlar escort karaburun escort karşıyaka escort kemalpaşa escort kiraz escort kınık escort konak escort menderes escort menemen escort narlıdere escort ödemiş escort seferihisar escort selçuk escort tire escort torbalı escort urla escort bostanlı escort mavişehir escort alsancak escort üçyol escort bursa escort altınşehir escort gemlik escort görükle escort gürsu escort inegöl escort kestel escort mudanya escort nilüfer escort orhangazi escort soğanlı escort yıldırım escort antalya escort akseki escort aksu escort belek escort demre escort döşemealtı escort elmalı escort finike escort gazipaşa escort gündoğmuş escort ibradı escort kaş escort kemer escort kepez escort konyaaltı escort korkuteli escort kumluca escort lara escort manavgat escort muratpaşa escort serik escort alanya escort Eskişehir escort Gaziantep escort İstanbul escort Nişantaşı escort Şerifali escort Maltepe escort Sancaktepe escort Eyüpsultan escort Şişli escort Kayaşehir escort Büyükçekmece escort Beşiktaş escort Mecidiyeköy escort Zeytinburnu escort Sarıyer escort Bayrampaşa escort Fulya escort Beyoğlu escort Başakşehir escort Tuzla escort Beylikdüzü escort Pendik escort Bağcılar escort Ümraniye escort Üsküdar escort Esenyurt escort Küçükçekmece escort Esenler escort Güngören escort Kurtköy escort Bahçelievler escort Sultanbeyli escort Ataşehir escort Kağıthane escort Fatih escort Çekmeköy escort Çatalca escort Bakırköy escort Kadıköy escort Avcılar escort Beykoz escort Kartal escort şirinevler escort Kayseri escort Kocaeli escort Gebze escort İzmit escort Malatya escort Manisa escort Mersin escort Muğla escort Bodrum escort Milas escort Dalaman escort Marmaris escort Fethiye escort Datça escort Samsun escort Atakum escort İlkadım escort Aydın escort Bolu escort Denizli escort Diyarbakır escort Düzce escort Konya escort Kütahya escort Sakarya escort