• YARIM ALTIN
    8.392,00
    % -0,39
  • AMERIKAN DOLARI
    32,8663
    % 0,04
  • € EURO
    35,6887
    % -0,01
  • £ POUND
    42,5047
    % 0,18
  • ¥ YUAN
    4,5168
    % 0,08
  • РУБ RUBLE
    0,3790
    % 1,37
  • BITCOIN/TL
    2181418,458
    % -0,68
  • BIST 100
    11.084,78
    % -0,04

Uçuşların karbon emisyonu yapay zekâ ile azalacak

Uçuşların karbon emisyonu yapay zekâ ile azalacak

Başak Işık GÖKÇAM

Uçaklar, sebep olduğu hava kirliliği nedeniyle iklim değişikliğini olumsuz istikamette etkiliyor. Bunun nedeni, uçak motorlarının yaymış olduğu karbondioksit, nitrojen oksit ve su buharı üzere kirleticiler. Uçuş esnasında geride bırakılan ince, beyaz çizgiler olarak görülen ve havacılık kontraillerinin sayısının azaltılması ise sürdürülebilirlik gayelerine ulaşabilme kademesinde kilit role sahip. Bu sorun üzerine güçlerini birleştiren Google Research, American Airlines ve Breakthroug Energy, yapay zekâyı kullanarak uçuşların iklime olan olumsuz tesirini için kıymetli bir çalışmaya imza attı.

Yüzde 54’lük azaltım sağlandı

Güç birliği kapsamında yapılan şey ise işletmelerin, data toplama ve yapay zekâ aracılığıyla, pilotlar için alternatif rotaları belirlemek oldu. Böylelikle 6 ay boyunca toplanan datalarla kontralar için iddia haritaları geliştirilerek, iz oluşturması olası irtifalardan uçmaktan kaçınıldı.

Tüm bu süreçte uçuş bilgileri American Airlines’taki 70 test uçuşundan elde edilirken, iz oluşturması olası irtifalardan uçmaktan kaçınmak için de Google’ın Breakthrough Energy’deki açık kaynaklı iz modelleri ile çapraz referanslı yapay zekâ tabanlı kestirimleri kullanıldı.

Sonucunda ise uçuş izlerinde yüzde 54 oranında bir azaltım sağlandı. Havacılık dalı için büyük bir ilerleme olarak kayıtlara geçen çalışma sürecinde dikkatleri çeken öbür bir şey ise uçakların yüzde 2 daha fazla yakıt yaktığı istikametinde oldu. Ancak bu yüksek nemli alanlardan kaçınmak için sırf muhakkak sayıda uçuşun tekrar yönlendirilmesi gerektiğini gösterdi.

Bunu yaparken de bir havayolunun uçuşlarında toplam yakıt tesirinin yüzde 0,3 kadar da düşük olabileceği görüldü. Yani kontra oluşumu için yapay zekânın kullanılmasının çevresel tesirini azaltmak için uygun bir maliyet seçeneğinin de mevcut olduğu kanıtlanmış oldu. Hususa ait değerlendirmede bulunan Google Sürdürülebilirlik Yöneticisi Kate Brandt, “Google’da, yapay zekânın bireylerin ve iş ortaklarının daha sürdürülebilir bir formda yaşamalarına ve iklim üzerindeki tesirlerini azaltmalarına yardımcı olabileceği yollar aramaya devam edeceğiz” dedi.

Fransa, yıllık 300 milyon euro yatırım yapmıştı

Sürdürülebilirlik amaçlarına ulaşma konusunda havacılık kesiminin rolünün ne kadar büyük olduğunu kabul ederek harekete geçen ülkeler de bu alanda yapmış olduğu çalışmalar ve yatırımlarla ses getirdi. Sürdürülebilirliğe yönelik yapmış olduğu çalışmalar ile ön planda yer alan ülkelerden biri olan Fransa, haziran ayında daha fazla yakıt verimliliğine sahip yeni bir motor geliştirilmesi için yıllık 300 milyon euro bedelinde bir yatırım yaptığını duyurmuştu. Bu adım, havacılık dalı açısından değerli ve örnek bir adım olarak yankılanmıştı.Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu yatırımın, daha hafif uçak dizaynını teşvik edeceğini söylemişti.

2050’de net sıfıra ulaşma taahhüdü

Milletlerarası Hava Nakliyeciliği Birliği (IATA) üyesi havayolu şirketleri ise 2021 yılında, 2050 yılına kadar karbon emisyonlarında net sıfıra ulaşma taahhüdünde bulunmuşlardı. IATA’ya nazaran kelam konusu taahhüt, hava nakliyatını Paris Anlaşması’nın global ısınmayı 2 santigrat derecenin altında tutma amacına de uygun bir hale getirecekti.

NASA ve Boeing emisyonu %30 azaltacak

ABD’nin uzay projelerinden sorumlu kurumu NASA ve havacılık devi Boeing de, uçakların ürettiği emisyonu azaltmak için havacılık alanındaki deneyimlerini birleştirdiğini 2023 yılının ocak ayında duyurmuştu.

Ortaklığın odak noktası, daha verimli uçak dizaynları üretmek ve uçuşların iklim değişikliği üzerindeki tesirini en aza indirmek olarak açıklanmıştı. Mevzuya ait açıklamada bulunan Boeing, “NASA, Kiriş Takviyeli Transonik Kanat (TTBW) dizaynına sahip tam ölçekli test uçağının geliştirilmesi ve uçuş testlerinin gerçekleştirilmesi için Boeing’i seçti.

Sürdürülebilir Uçuş Test Aracı (SFD) programının bir modülü olarak gösterilen ve test edilen teknolojiler, geleceğin dizaynlarını şekillendirmenin yanı sıra aerodinamik ve yakıt verimliliğinde değerli ilerlemeleri beraberinde getirecek” demişti. Ayrıyeten tek koridorlu uçağın,günümüzün en verimli tek koridorlu uçaklarına kıyasla ve misyonuna bağlı olarak, yakıt tüketimini ve emisyonu yüzde 30’a kadar azaltabildiği bilgisi verilmişti.

Kontrail neden ziyanlı?

Uçakların, nemli bölgelerden geçişi esnasında beyaz bulut halinde oluşan kontraillere ait yapılan bir araştırmaya nazaran bu izler havacılık dalının, global ısınma tesirinin yaklaşık yüzde 35’ini oluşturduğunu ortaya koydu. Bu oran, dünyadaki jet yakıtının tesirinin yarısından fazlasına eş kıymet olarak belirtildi ve 2022 IPCC raporunda yayımlandı.

Kaynak: Dunya.com

Adana escort Ankara escort izmir escort aliağa escort balçova escort bayındır escort bayraklı escort bergama escort beydağ escort bornova escort buca escort çeşme escort çiğli escort dikili escort foça escort gaziemir escort güzelbahçe escort karabağlar escort karaburun escort karşıyaka escort kemalpaşa escort kiraz escort kınık escort konak escort menderes escort menemen escort narlıdere escort ödemiş escort seferihisar escort selçuk escort tire escort torbalı escort urla escort bostanlı escort mavişehir escort alsancak escort üçyol escort bursa escort altınşehir escort gemlik escort görükle escort gürsu escort inegöl escort kestel escort mudanya escort nilüfer escort orhangazi escort soğanlı escort yıldırım escort antalya escort akseki escort aksu escort belek escort demre escort döşemealtı escort elmalı escort finike escort gazipaşa escort gündoğmuş escort ibradı escort kaş escort kemer escort kepez escort konyaaltı escort korkuteli escort kumluca escort lara escort manavgat escort muratpaşa escort serik escort alanya escort Eskişehir escort Gaziantep escort İstanbul escort Nişantaşı escort Şerifali escort Maltepe escort Sancaktepe escort Eyüpsultan escort Şişli escort Kayaşehir escort Büyükçekmece escort Beşiktaş escort Mecidiyeköy escort Zeytinburnu escort Sarıyer escort Bayrampaşa escort Fulya escort Beyoğlu escort Başakşehir escort Tuzla escort Beylikdüzü escort Pendik escort Bağcılar escort Ümraniye escort Üsküdar escort Esenyurt escort Küçükçekmece escort Esenler escort Güngören escort Kurtköy escort Bahçelievler escort Sultanbeyli escort Ataşehir escort Kağıthane escort Fatih escort Çekmeköy escort Çatalca escort Bakırköy escort Kadıköy escort Avcılar escort Beykoz escort Kartal escort şirinevler escort Kayseri escort Kocaeli escort Gebze escort İzmit escort Malatya escort Manisa escort Mersin escort Muğla escort Bodrum escort Milas escort Dalaman escort Marmaris escort Fethiye escort Datça escort Samsun escort Atakum escort İlkadım escort Aydın escort Bolu escort Denizli escort Diyarbakır escort Düzce escort Konya escort Kütahya escort Sakarya escort