• YARIM ALTIN
    7.853,00
    % -0,30
  • AMERIKAN DOLARI
    32,5897
    % -0,64
  • € EURO
    34,9861
    % -0,75
  • £ POUND
    41,4041
    % -0,67
  • ¥ YUAN
    4,4929
    % -0,75
  • РУБ RUBLE
    0,3818
    % 3,28
  • BITCOIN/TL
    2109449,607
    % -2,69
  • BIST 100
    10.471,32
    % 0,76

Etraf dostu sanılan kâğıt pipette ‘sonsuz kimyasal’ tehlikesi

Etraf dostu sanılan kâğıt pipette ‘sonsuz kimyasal’ tehlikesi

Başak Parıltı GÖKÇAM

Belçikalı araştırmacılar tarafından yapılan ve Hakemli Besin Katkı Unsurları ve Kirleticiler mecmuasında yayımlanan yeni bir çalışma, ‘çevre dostu’ olarak lanse edilen kâğıt pipetlerin uzun ömürlü ve potansiyel olarak toksik kimyasallar içerdiğini tespit etti.

Bu tahlilin, Avrupa’da birinci kere, dünyada ise ikinci sefer yapıldığı bildirildi. 39 farklı marka kâğıt pipetin test edildiği çalışmanın sonucuna nazaran pipetlerin birçoklarında poli ve perfloraalkil unsurlar (PFAS) olarak bilinen sentetik kimyasallar kümesine rastlandı. Kimyasalların ise yaygın olarak kâğıt bambudan yapılanlarda olduğu görüldü.

PFAS nedir?

Poli ve perfloraalkil (PFAS) olarak bilinen sentetik kimyasal kümesi içinde 4 bin 700’den fazla kimyasal yer alıyor. Dış giysi, yapışmaz tava, ısı, leke ve suya sağlam eserlerde kullanılan PFAS, hem insan hem de etraf için büyük tehdit oluşturuyor.

Parçalanması çok yavaş bir halde gerçekleşen bu kimyasallar, etrafta binlerce yıl varlığını sürdürebilme gücüne sahip. Bu nedenle de PFAS isimli kimyasal kümesi, ‘sonsuz kimyasal’ olarak bilinmektedir. İnsan sıhhati açısından önemli bir tehdit oluşturan PFAS’ın, karaciğer hasarı, tiroid, obezite, doğurganlık sorgunları, kolesterol ve kanser üzere pek çok sıhhat problemine yol açtığı biliniyor. Araştırmaya ait değerlendirmede bulunan Pak Atık Derneği Kurucusu Esra Kara, “Kâğıt pipetler, formunun bozulmaması için içine plastik konulan pipetlerdir. Yani büsbütün kâğıt değildir. Aslında kâğıt olamaz zira formu bozulur.

Ve bu kâğıt pipetler, yalnızca soğuk içeceklerde değil sıcak içeceklerde de tecih ediliyor. Sıcağa temas olduğunda da içindeki incecik plastik, küçük partiküller formunda bedene alınıyor. Yani kâğıt pipet etraf dostu değil, büsbütün sıhhat düşmanı” dedi. Tek kullanımlık plastik atıkların önüne geçilmesi maksadıyla plastik harici bir gereçten farklı formda olan kâğıt, cam ve metal pipetlerin pazara sunulduğunun altını çizen Kara, “Bunların hiçbiri sağlıklı değil.

Örneğin 2019’da İngiltere’nin eski emekli jokeyi Elena Struthers, 60 yaşındayken, konutunda düşme esnasında metal pipet kazası sebebiyle hayatını kaybetti. Bunun yanı sıra metal, hastalık taşıyıcılığı ile de bilinir. Cam pipetler de birebir biçimde kırılganlığı sebebiyle birçok kazaya neden olabilecek kadar tehlikelidir” diye konuştu.

En günahsızı plastik pipet

Kompozit atıkların, tüm atıklar içinde en işlevsizi olduğuna vurgu yapan Esra Kara, “Kâğıt pipetlerin hiçbiri günahsız değildir. Bizim kâğıt görünen materyallerin direkt dönüşeceği algısını eksiksiz silmemiz koşul. Etrafa atılan pipetlerin hepsi tabiata ziyan lakin kullandığımız pipetleri düşünürsek en günahsızı plastik pipettir ve geri dönüşüme uygundur. Kağıt pipet ise sadece kağıttan yapılmadığı için geri dönüşemez. Pipet kullanımı için de yaş hududuna gereksinim var.

İçemeyecek olanlara pipet sunulabilir fakat işletmelerde garsonların sormadan direkt pipet vermesini yanlışsız bulmuyorum” dedi. 2 yıl evvel kâğıt pipetin maliyetinin plastikten 8-10 kat daha fazla olduğunu hatırlatan Kara, “Kâğıdın maliyeti artsa da petrolün maliyetindeki artış nedeniyle pahalılık 5-6 kat seviyesine indi. Tekrar de kâğıt pipet hem daha maliyetli, hem de daha ziyanlı. Aslında öncelik o atığın etrafta olmayacağını sağlayacak bir bakış açısı. Bu nedenle bilinçlendirmeye yönelik eğitim koşul. Bizim daha akılcı tahlillere yönelmemiz lazım” diye de ekledi.

Pipet kullanımından süratle vazgeçilmeli

Kâğıt ve bambu pipetlerinde PFAS’ın bulunmasının, bunların biyolojik olarak parçalanabilir olmadığını gösterdiğini belirten araştırmacı Dr. Groffen, paslanmaz çelik pipetlerde rastgele bir PFAS tespit etmediklerini belirtti. Bu nedenle de çelik pipet kullanımını ya da mümkünse pipetten kaçınılmasını önerdi.

2020 yılında tüm dünyada yasaklanmıştı

Canlı sıhhatini bu derece tehdit eden PFAS isimli kimyasal, 2020 yılında global olarak yasaklandı. Ama yapılan araştırmalar şunu gösteriyor ki yasağa karşın üretimde kullanılmaya devam ediliyor. Üstelik daha sağlıklı olduğu düşünülen kâğıt pipetlerde. Bedende uzun yıllar boyunca kalabilecek bu tehlikeli kimyasala ait değerlendirmede bulunan araştırmacı Dr. Groffen, “PFAS’ın küçük ölçüleri, kendi başlarına ziyanlı olmasa da, bedende halihazırda mevcut olan kimyasal yüke katkıda bulunabilir” dedi.

Kaynak: Dunya.com

Adana escort Ankara escort izmir escort aliağa escort balçova escort bayındır escort bayraklı escort bergama escort beydağ escort bornova escort buca escort çeşme escort çiğli escort dikili escort foça escort gaziemir escort güzelbahçe escort karabağlar escort karaburun escort karşıyaka escort kemalpaşa escort kiraz escort kınık escort konak escort menderes escort menemen escort narlıdere escort ödemiş escort seferihisar escort selçuk escort tire escort torbalı escort urla escort bostanlı escort mavişehir escort alsancak escort üçyol escort bursa escort altınşehir escort gemlik escort görükle escort gürsu escort inegöl escort kestel escort mudanya escort nilüfer escort orhangazi escort soğanlı escort yıldırım escort antalya escort akseki escort aksu escort belek escort demre escort döşemealtı escort elmalı escort finike escort gazipaşa escort gündoğmuş escort ibradı escort kaş escort kemer escort kepez escort konyaaltı escort korkuteli escort kumluca escort lara escort manavgat escort muratpaşa escort serik escort alanya escort Eskişehir escort Gaziantep escort İstanbul escort Nişantaşı escort Şerifali escort Maltepe escort Sancaktepe escort Eyüpsultan escort Şişli escort Kayaşehir escort Büyükçekmece escort Beşiktaş escort Mecidiyeköy escort Zeytinburnu escort Sarıyer escort Bayrampaşa escort Fulya escort Beyoğlu escort Başakşehir escort Tuzla escort Beylikdüzü escort Pendik escort Bağcılar escort Ümraniye escort Üsküdar escort Esenyurt escort Küçükçekmece escort Esenler escort Güngören escort Kurtköy escort Bahçelievler escort Sultanbeyli escort Ataşehir escort Kağıthane escort Fatih escort Çekmeköy escort Çatalca escort Bakırköy escort Kadıköy escort Avcılar escort Beykoz escort Kartal escort şirinevler escort Kayseri escort Kocaeli escort Gebze escort İzmit escort Malatya escort Manisa escort Mersin escort Muğla escort Bodrum escort Milas escort Dalaman escort Marmaris escort Fethiye escort Datça escort Samsun escort Atakum escort İlkadım escort Aydın escort Bolu escort Denizli escort Diyarbakır escort Düzce escort Konya escort Kütahya escort Sakarya escort