Hamide HANGÜL
Kredi musluklarının kısılması, fahiş fiyat artışları ve faizlerinin yüzde 3’lere kadar tırmanması konut satışlarına sert düşüş olarak yansırken, kesim de harekete geçti.
Gayrimenkul yatırımcısının karşılaştığı finansmana erişim zorluğunu aşmak ve nakit akışını yönetmek isteyen konut geliştiricileri, bankalarla projelere uzun vadeli uygun şartlarla finansman için görüşmelere başladı.
Konut kredisinde yüzde 3’ü aşan faizin 0.5 ile 0.8 puan ortasındaki kısmını üstlenmeye başlayan, garantörlük mutabakatları imzalayan kesim, faiz yüküne omuz vererek sert düşen satışların canlanması için tahlil yolu arıyor. Yüksek enflasyon ve faizin değerli sorun haline geldiğine işaret eden dal temsilcileri, satışlardaki düşüşe dikkat çekti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bilgilerinden yapılan belirlemelere nazaran, bu yıl haziranda toplam satışlar aylık yüzde 44,4, ipoteklide yüzde 66,8’lik oranla sert düştü. Böylece geçen yılın ocak-haziran ortasındaki satış performansını bir türlü yakalayamayan konuttaki düşüş, hazirana da taşındı ve aylık 83 bin 636’ya geriledi. Bir evvelki yılın birebir ayında 150 bini aşmıştı. İpoteklide ise 40 bin 610’den 13 bin 463’e indi. Finansman tarafında ise konut kredisi faizi yıllık yüklü ortalama yüzde 33.9 düzeyinde.
0,5 puanlık indirim taksiti 8 bin TL düşürüyor
Bankalara nazaran değişmekle birlikte aylık oranlar yüzde 2,49 -3,85 aralığında. Lakin kamu bankaları 250 bin TL üst limitte kredi kullandırırken, birtakım bankalar da en çok 3 milyon liraya kadar finansman sağlıyor. Meblağ arttıkça faiz de yükseliyor. Ekspertiz pahası 5 milyon lira olan bir meskende 2 milyon lira fiyatında, 120 ay konut kredisi kullanıldığında ortalama 0,50 puanlık indirim, aylık taksitleri 8 bin 618 lira düşürüyor.
Böylelikle 52 bin 546 liralık taksit 43 bin 928 liraya, toplam geri ödeme de 6,3 milyondan 5,2 milyon liraya iniyor. Son periyotta maliyet artışları, enflasyon ve kredi faizlerinin yükselmesiyle alımların gerilediğine işaret eden bölüm temsilcileri, şahsa özel özel ödeme planlarının yanı sıra, bankalarla da özel çalışmalar yaparak, tüketicinin gereksinimlerine dayanak olmayı amaçladıklarının altını çizerek, “Finansal tahlil üretme çalışmaları bölüme nefes aldıracaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Bankalarla garantörlük mutabakatları imzaladık
Özyurtlar Holding İdare Heyeti Lideri Tamer Özyurt: “Ürettiğimiz projelerde son vakitlerde maliyet artışları, enflasyon ve kredi faizlerin yükselmesi nedeni ile alımlar geriledi. Satışlarımızın yüzde 60’ı kredili olması ve faizlerin bu kadar yüksek seyretmesi sebebi ile satışlarımızda önemli yavaşlama oldu.
Devam eden projelerimizde tahlilimiz, kendi bünyemizde kredi sağlamak ve vadeleri uzatmak oldu. Çalıştığımız bankalarda da özel çalışmalar yaparak garantörlük muahedeleri imzaladık. Tüketiciye takviye olmayı amaçlıyoruz. Yatırımcılara bireye özel çalışma planları yapıyoruz. Bizim ve bizim üzere bölüm markalarının finansal tahlil üretme çalışmaları dala nefes aldıracaktır.”
% 1.99’dan kredi sunuyoruz
Boss4 İnşaat İdare Heyeti Lideri Abdülkadir Akkuş: “İnşaatı devam eden projelerimizde şirket bünyesinde vade müddetimizi 60 aya kadar uzattık. Bunun dışında garantörlük mutabakatımız olan bankalarla özel kredi oranı çalıştık, 1.99 faiz oranı sunuyoruz. Müşterilerimize kendi imkanları ile alamayacakları oranlar sağlıyoruz. Ayrıyeten yatırımcılarımızla bireye özel ödeme planı yapılandırıyoruz.”
Kısmi de olsa muahede yoluna gideceğiz
Demir İnşaat İdare Heyeti Lideri Hamit Demir, konut kredisinde maliyetlerin çok arttığına işaret etti. Bugün 100 bin lira geliri olan ve aylık 40- 50 bin lira taksit ödeyebilecek bireylerin de olduğuna işaret eden Demir, lakin kredilere erişimde badire yaşandığına dikkat çekerek, “10 milyonluk bir konuta 8 milyonluk kredi olması gerekiyor.
Ancak bugünkü kurallarda hudutlu kalıyor konut finansmanı. Bu yılın sonuna hakikat bir tahlil getirileceğine inanıyorum” diye konuştu. Kredi satış için finansman noktasında bankalarla görüşmeler yaptıklarını söyleyen Demir, “Kısmi de olsa bu türlü bir mutabakat yoluna gideceğiz üzere görünüyor. Faizin yaklaşık yüzde 30’unu biz üstlenmiş olacağız” diye konuştu.
Firmalar alternatif için çalışıyor
İnsay Yapı İdare Konseyi Lideri İhsan Çulhalık: “Kredili satışlar, satışlarımızın yüzde 90’ını oluşturuyor. Şu anda kredi faizlerinin yüksek olması nedeniyle satışlarımız önemli oranda düştü. Faizlerin yüksek olması konut üretiminde yavaşlamasına neden oluyor, satamayınca da inşaat yapmanın manası kalmıyor. Yüksek enflasyon ve yüksek faiz en değerli sorun. Firmalar da bu bahse tahlil bulmak için alternatifler oluşturmaya çalışılıyor.
Uzun vadede düşük taksit olması önemli
Ege Yapı İdare Şurası Lideri İnanç Kabadayı, son periyotta kredi sıkılaştırmaları ve makroekonomik oynaklıkların tesiriyle bankaların risk iştahında düşüş yaşandığına vurgu yaptı. Konut satışlarında yaşanan düşüşe işaret eden Kabadayı, “Toplam konut satışlarında ipotekli satışların hissesinin yüzde 16 düzeylerine kadar gerilediğini görüyoruz. Bu oranın birinci etapta yüzde 35’lere daha sonra yüzde 50’lere kadar yükselmesi yatırımcıların uzun vadeli ve düşük taksitler ile dilediği konuta ulaşması için önemli” dedi. Bankalarla konut kredisi muahedeleri yaptıklarını söyleyen Kabadayı, “Bir projeye konut kredi limiti tahsisi firmanın mali yeterliliği ve deneyimi göz önüne alınarak belirleniyor” dedi.
Görüştük, 2,49’dan kredi kullandırılacak
Karmar AŞ İcra Şurası Lideri Emrullah Yedikardeş, şu değerlendirmelerde bulundu: Bankalarla görüşmelerimiz var. Kamu bankaları şu anda yüzde 2.49’dan başlayan kredi oranlarıyla konut kredisi vermeye başlayacaklar. Tüketicinin maaşının yüzde 70’ine kadar kredi kullandırabilecekler. Lakin maalesef yeni meskenim kampanyası konusunda durum iç açıcı değil. Yüzde 0.69 oranlı kredi kullanımı konusunda müracaat belgelerimiz maalesef bankalarda bekliyor. Ümit ediyoruz ki meclisin yetki verdiği, hükümetin düzenlediği ve vatandaşa dayanak olan bu kampanyayla ilgili olarak bankaların evrakları süratli bir biçimde olumlu sonuçlandırarak vatandaşa takviye, iktisada de katkıda bulunurlar.
Kaynak: Dunya.com