Hamide HANGÜL
Gayrimenkul editörleriyle biraraya gelen Aremas Gayrimenkul İdare Konseyi Lideri Vedat Arslan, 2021 ve 2022’de çabucak hemen tıpkı kalarak yaklaşık 1,5 milyon düzeylerinde gerçekleşen konut satışlarının, 2023’te 1,1 milyon düzeyinde kapanacağı öngörüsünde bulunarak, “Bu durum, daralmanın değerli bir istatistiki göstergesi ile karşı karşıya kaldığımızı gösteriyor” dedi.
Neredeyse ‘konut almayın’ yaklaşımı
Arslan, 2023’ün başında yaşanan zelzele ve sıkılaştırma siyasetleri ile daralmanın kaçınılmaz olarak yaşandığını söz etti.
Arslan; “%8‘lere kadar inmiş olan Merkez Bankası faizleri geldiğimiz noktada %40’lara çıkmış durumda, ikinci konutunu isteyenlere yönelik caydırıcı siyasetler ile genel yaklaşım neredeyse konut almayın istikametinde olmuştur” yorumunu yaptı. Kentsel dönüşüme de değinen Arslan, şu tekliflerde bulundu: “Kentsel dönüşüme özel bir mortgage sisteminin kurulması ve bu halde riskin tabana yayılması sağlanmalı.
Bu mortgage sistemini destekleyecek yapılar; gayrimenkul yatırım iştirakleri ve fonları, emeklilik fonları yahut portföy idare şirketleri vasıtasıyla kurulması ve bu yapıların satışın güçlü kılınarak desteklenmesi gerekiyor. Güçlü satış için ise kurumsallaşmasını tamamlamış tertiplere gereksinim bulunuyor. İktisat idaresinin aktüel siyasetleri doğrultusunda artmaya başlayan yabancı sermaye akımının, yapılacak düzenlemelerle ilerleyen devirde dalımıza de yönleneceğini bekliyoruz.”
Fiyatlar yüksek yabancılar temkinli
Yabancılara konut satışı hakkında da değerlendirmelerde bulunan Arslan şöyle konuştu: “Suudi Arabistan, İran ve Irak uzun yıllar lokomotif ülkelerdi lakin Ukrayna savaşıyla birlikte Rusların önemli alım talebine karşı öngörümüz bunun en fazla bir yıl süreceği tarafındaydı. Geçtiğimiz yılsonu itibariyle yüksek fiyatların da tesiriyle, hareketlilikte önemli bir azalma oluştu. 2023’te dorukta Rusya olsa da satış adeti bir evvelki yılın birebir periyoduna nazaran yaklaşık %45 düzeyinde azalmış durumda. 2022’yi yaklaşık 6 milyar dolarlık satışla kapatan gayrimenkul dalında 2023 yılı için bu sayı 4 milyar doları bulamayacak üzere görünüyor.
Her 100 konuttan 3’ü yabancıya satıldı
Dünyada yabancıya satışın en ağır olduğu ülkeler ABD, İngiltere, Portekiz, Almanya ve Birleşik Arap Emirlikleri (Dubai) olarak sayılabilir. Dünyada gerçekleşen toplam yabancıya gayrimenkul satışı pazarı yaklaşık 400 milyar doların üzerinde ve Türkiye’nin bundan aldığı hisse %1 bile değil. Türkiye’de 2023’te satılan her 100 konuttan yalnızca 3 tanesi yabancılara satılırken, Antalya’da satılan her 100 konutta yaklaşık 20 tanesi yabancılara satılmış.”
Kaynak: Dunya.com