• YARIM ALTIN
    8.284,00
    % -3,47
  • AMERIKAN DOLARI
    32,4990
    % -0,02
  • € EURO
    34,6352
    % -0,18
  • £ POUND
    40,1954
    % -0,01
  • ¥ YUAN
    4,4923
    % -0,22
  • РУБ RUBLE
    0,3476
    % 0,58
  • BITCOIN/TL
    2162383,118
    % 3,29
  • BIST 100
    9.645,02
    % -0,50

Enflasyonla beslenen global emlak bölümünde çanlar çalıyor

Enflasyonla beslenen global emlak bölümünde çanlar çalıyor

Suat Taşpınar

Bir ülkede konut fiyatla­rı üst üste iki yıl euro ba­zında yüzde 15 kadar ar­tarken, boş konut stoğu 600 bin olabilir mi? Üstelik de o ülke­nin nüfusu hepi topu 4 milyon bile değilken? Mantıklı gelme­se de oluyor; Hırvatistan bunun örneği. “Konut fiyatlar çok şiş­ti, bunun sonu nereye varacak? Üç vakte kadar bir çöküş ihtima­li var mı sanki?” Merak etmeyin, bu soru yalnızca Türkiye’de değil, Avrupa’dan Asya’ya pek çok yer­de soruluyor son periyotta.

Koronavirüs için yapılan he­sapsız kitapsız mecburî harca­maların akabinde Rusya-Ukray­na Savaşı’nın getirdiği yaptırım­lar ve yıkımla global iktisat de istikrarını yitirince, borçlan­ma ve karşılıksız para basma sarmalı içinde enflasyon “32 keskin dişli canavar” olarak her­kesin canını yaktı, yakıyor.

2015-2020 ortasında Avru­pa Birliği’nde yüzde 1 civarın­da olan yıllık enflasyon, 2022’de yüzde 8.8’i vurdu. 2023 başında yüzde 10 bile geçilmişti lakin yıl sonunda hakikat yine yüzde 3’ün altı görülmeye başlandı.

Kontrollü enflasyon sırasın­da mortgage faizleri oldukça ma­kulken, yaklaşan fırtınanın far­kında olanlar konut kredilerine yüklendi, elindeki paranın enf­lasyonda erimesinden korkan ve diğer alternatif yatırkm aracı bulamayanlar da Avrupa’da em­lak dalına akın etti ve görül­memiş fiyat artışları eski kıtayı sardı.

Birkaç yıl evvel dairelerde metrekare fiyatının bin 500-2 bin euro ortasında dolandığı Zag­reb’de, artık fiuyatlar 2 bin 500- 3 bin euro düzeyine çıktı. Ancak işte son birkaç aydır sakinlik Hırvatistan’da da başladı. Kıyı­larda yazlıkçılara yüksek fiyat­larla satılan emlaklar da kapa­nan dönemle birlikte kış uyusu­na yattı.

Ülkede fiyatlar tarihi zirvesi­ni görmüşken, boş dairelerin sa­yısının da son 10 yıl içinde yüzde 43 artarak, 600 bine çıktı. Sade­ce Zagreb ve etrafında bu sayı 54 bin. Hırvatistan’da 2011’den 2021’e kadar daire sayısı yüzde 6.5 artarak 2.4 milyona yükse­lirken, dolu daire sayısı yüzde 4.2 azalmış. Uzmanlar bu artı­şı birkaç nedene bağlıyor: Daha güzel iş uğruna öteki AB ülkelerine göçenler, boş da olsa konutlarını tu­tuyor. Parası olanlar enflasyon periyodunda parasını “boş tutma pahasına” konuta yatırıyor.

Eski kıtada düşüşün sinyalle­ri yılbaşında resmen verilmeye başlanmıştı. Avrupa Birliği’nin istatistik ofisi Eurostat’ın son sayılarına nazaran, mesken fiyatla­rı 2023 yılının ikinci çeyreğin­de 2014’ten bu yana birinci sefer yıl­lık bazda düştü. Sonrasında bu düşüşün hızlandığı varsayım edi­liyor. İkinci çeyrekte en keskin yıllık düşüş yüzde 9.9 ile Alman­ya’da yaşandı, yüzde 7.6 ile Da­nimarka ve yüzde 6.8 ile İsveç sıralandı. Kiralar ise, savaştan kaçan Ukraynalıların akınıy­la yüksek kalmaya devam etti. Örneğin Estonya’da yüzde 200, Litvanya’da yüzde 160’dan fazla arttı. Sorun yalnızca Avrupa ile sı­nırlı değil. Enflasyonla beslenen global emlak kesiminde çan­lar çalıyor. İsviçre bankası UBS tarafından yapılan son araştır­maya nazaran, dünyanın 25 büyük kentinde mesken fiyatlarına daha ya­kından bakıldığında “keskin bir düşüş” var.

Onarın verdiği isimle “Küre­sel Emlak Balonu Endeksi” gay­rimenkul fiyatlarının ortalama yüzde 5 düştüğünü ve trendin muhtemelen devam edeceğini gösteriyor. Fakat “balon” riski yalnızca Zürih ve Tokyo için var.

UBS de konut piyasasındaki dengesizlikleri bilhassa Ukray­na Savaşı, COVID-19 salgını ne­deniyle son iki yılda artan enf­lasyon ve faiz oranlarında küre­sel artışa bağlıyor.

Kaynak: Dunya.com

Adana escort Ankara escort izmir escort aliağa escort balçova escort bayındır escort bayraklı escort bergama escort beydağ escort bornova escort buca escort çeşme escort çiğli escort dikili escort foça escort gaziemir escort güzelbahçe escort karabağlar escort karaburun escort karşıyaka escort kemalpaşa escort kiraz escort kınık escort konak escort menderes escort menemen escort narlıdere escort ödemiş escort seferihisar escort selçuk escort tire escort torbalı escort urla escort bostanlı escort mavişehir escort alsancak escort üçyol escort bursa escort altınşehir escort gemlik escort görükle escort gürsu escort inegöl escort kestel escort mudanya escort nilüfer escort orhangazi escort soğanlı escort yıldırım escort antalya escort akseki escort aksu escort belek escort demre escort döşemealtı escort elmalı escort finike escort gazipaşa escort gündoğmuş escort ibradı escort kaş escort kemer escort kepez escort konyaaltı escort korkuteli escort kumluca escort lara escort manavgat escort muratpaşa escort serik escort alanya escort Eskişehir escort Gaziantep escort İstanbul escort Nişantaşı escort Şerifali escort Maltepe escort Sancaktepe escort Eyüpsultan escort Şişli escort Kayaşehir escort Büyükçekmece escort Beşiktaş escort Mecidiyeköy escort Zeytinburnu escort Sarıyer escort Bayrampaşa escort Fulya escort Beyoğlu escort Başakşehir escort Tuzla escort Beylikdüzü escort Pendik escort Bağcılar escort Ümraniye escort Üsküdar escort Esenyurt escort Küçükçekmece escort Esenler escort Güngören escort Kurtköy escort Bahçelievler escort Sultanbeyli escort Ataşehir escort Kağıthane escort Fatih escort Çekmeköy escort Çatalca escort Bakırköy escort Kadıköy escort Avcılar escort Beykoz escort Kartal escort şirinevler escort Kayseri escort Kocaeli escort Gebze escort İzmit escort Malatya escort Manisa escort Mersin escort Muğla escort Bodrum escort Milas escort Dalaman escort Marmaris escort Fethiye escort Datça escort Samsun escort Atakum escort İlkadım escort Aydın escort Bolu escort Denizli escort Diyarbakır escort Düzce escort Konya escort Kütahya escort Sakarya escort